Verandering van spijs doet eten (2)

Een centraal begrip in de literatuur over ‘alternatieve voedselnetwerken’ (zoals groentepakketten of boerenmarkten) is ‘verankering’. Binnen de nieuwe vormen van verkoop vindt verankering plaats in lokale ketens, sociale netwerken en ecologisch bewustzijn. Alternatief in tegenstelling tot gangbaar waar de supermarkt gericht is op anonimiteit/inwisselbaarheid van ingredienten, communcatie via labels, standaard beschikbaarheid ongeacht seizoen en zwijgt over onzichtbare milieukosten. Waar bevindt de Nederlandse versmarkt zich eigenlijk in dit soms zwart/wit debat?

Farmers Market Des Moines US

Cleo van Rijk onderzocht de centrale versmarkten in de vier grootste Brabantse steden en kwam tot opmerkelijke ontdekkingen. Ze bevestigt de stelling van Marsden en Sonnino (2006) dat er geen scherpe scheiding is tussen ‘alternatief’ en ‘gangbaar’. Maar de versmarkt, zo blijkt, heeft een heel eigen logica met elementen van beide.

Overal in Nederland staan de versmarkten onder druk, het marktaandeel van de ambulante handel neemt elk jaar af. Het onderzoek laat zien dat de eigen logica van de versmarkt verrassend goed past bij het soort verankering waar alternatieve netwerken naar streven. Veel van deze verankering is echter nog niet als zodanig herkend en zichtbaar gemaakt.

Na de ontdekking van de moestuin wordt het tijd de traditionele versmarkt te integreren in het nieuwe denken over voedsel. Elke gemeente die bezig wil met een stedelijke voedselstrategie (en van daaruit wellicht een boerenmarkt overweegt) kan haar versmarkten niet buiten beschouwing laten.

Cleo’s onderzoek komt in Januari beschikbaar.