Er is een forse toename in het aantal netwerken en pioniers op gebied van innovatieve agri-food systemen. Ze ontstaan vanuit de agrarische produktiekant en ook vanuit de consumentenkant en willen een alternatief bieden voor de dominante voedsel- en landbouwpraktijk. Ze richten zich vaak op de lokale context, werken integraal met aandacht voor biodiversiteit, koolstof vastlegging, betrekken van burgers en een gezonde leefomgeving.  Voorbeelden zijn Heerenboeren, Community Supported Agriculture, Food Forests, Agro-ecological agriculture,  bodemboeren en toekomstboeren. Bij veel van dit soort innovatieve agri-food systemen wordt uitgegaan van agro-ecologische principes.

De verschillende initiatieven ontwikkelen zich tot grotere netwerken die de ambitie hebben om te komen tot een gezamenlijke beweging. Wellicht met een gezamenlijk loket en/of steunpunt om zo aanspreekpunt te kunnen zijn voor beleid, onderzoek en andere partijen.

Om een goede strategie en aanpak te ontwikkelen voor het creëren van een sterke beweging met impact is het van belang de verschillende initiatieven en hun onderliggende waarden en principes goed in beeld te brengen.

We zoeken studenten die interesse hebben mee te werken aan deze ontwikkeling van de vernieuwende landbouwbeweging.

Onderwerpen van een thesis of stage project kunnen zijn:

• In beeld brengen van de initiatieven en netwerken
• In beeld brengen van de onderliggende visie/principes van de verschillende initiatieven en initiatiefnemers
• In beeld brengen aan welke maatschappelijke uitdagingen initiatiefnemers een bijdrage willen leveren.
• Strategie en aanpak ontwikkelen om de impact van deze vernieuwende initiatieven meer bekend te maken en breder ingang te laten vinden en bruggen te slaan met meer reguliere vormen van landbouw produktie.

Meer informatie:

Jan Hassink

Wageningen Plant Research

Agrosysteemkunde

Jan.hassink@wur.nl

0317480576

Achtergrond

Agro-ecologische en lokale voedselbewegingen in Nederland proberen verloren verbindingen te herstellen, en nieuwe verbindingen te maken, zoals tussen stad en platteland, landbouw en natuur, en producent en burgers om de waardering voor kwaliteit van gezond en lokaal voedsel te verhogen. De bewegingen en initiatieven hebben een aantal uitgangspunten en waarden zoals positieve en integrale bijdrage te leveren aan biodiversiteit, aantrekkelijk landschap, vruchtbare bodems, koolstof vastlegging en korte ketens. Deze bewegingen winnen snel aan populariteit en kunnen een inspiratie zijn voor boeren, bestuurders, ondernemers, beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en wetenschappers die streven naar meer duurzame landbouw- en voedselsystemen. Minder expliciet is in hoeverre zij bijdragen aan circulariteit en welke initiatieven daar het best op scoren.

We zoeken studenten met interesse in de betekenis van agro-ecologische en lokale voedselbewegingen voor de transitie naar een circulaire landbouw

Activiteit:

• Verkennen en beschrijven van beelden over circulaire landbouw en hoe daar op bedrijfsnivo concreet invulling aan kan worden gegeven.
• Interviewen van succesvolle pioniers (bestaande landbouwbedrijven en burgers die betrokken zijn bij lokale voedselbewegingen) op het gebied van integrale voedselproductie en het creëren van lokale verbindingen tussen producenten en burgers. Ze zijn aangesloten bij netwerken als Herenboeren, CSA boeren, Toekomstboeren, Caring agriculture, voedselfamilies en netwerk Voedsel Anders. Het proces naar duurzaamheid van de pioniers in beeld brengen om een sociaal, ecologisch en economisch duurzaam initiatief te realiseren.

We richten ons op hoe hun bedrijfsvoering eruit ziet, hoe hun businessmodellen eruit zien, de obstakels die zij ervaren, de waarden die zij centraal stellen, de  resultaten zij (willen) bereiken, hoe zij nieuwe verbindingen aanmaken, en hoe zij circulariteit zien en in hoeverre ze daar in hun ogen invulling aan geven. We richten ons ook op burgers die betrokken zijn bij voedsel initiatieven.

Meer informatie:

Jan Hassink

Wageningen Plant Research

Agrosysteemkunde

Jan.hassink@wur.nl

0317480576

Achtergrond en aanleiding

De biodiversiteit in de landbouw is de afgelopen decennia sterk afgenomen. De meeste wilde plantensoorten zijn nagenoeg verdwenen en ook met veel vogelsoorten op het boerenland gaat het slecht, mede door de sterke teruggang in insecten, t.g.v. het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de afwezigheid van struiken, bomen, heffen in het agrarisch landschap.  Deze achteruitgang hangt samen met de huidige manier van landbouw bedrijven waarbij de focus ligt op optimale productie. Er is in de reguliere landbouw wel steeds meer aandacht voor minimalisering van de belasting van de omgeving, maar er is onvoldoende aandacht voor het beheer van  biodiversiteit in een agrarisch landschap.

Er is tegelijk een groeiende groep van vernieuwende boeren en boerennetwerken die een alternatief willen voor de reguliere landbouw en voedselproductie. Zij werken ook nu al vanuit agro-ecologische principes aan lokaal georiënteerde, natuurinclusieve landbouw- en voedselsystemen waarbij de ambitie is een positieve en integrale  bijdrage te leveren aan (herstel) van vruchtbare bodems, ruimte te geven aan en gebruik te maken van biodiversiteit, koolstof vastlegging, korte ketens en verbinden van boeren en burgers.

Het betreft vernieuwende (boeren)netwerken als de Herenboeren, netwerk natuur-inclusieve landbouw, CSA boeren, Toekomstboeren, Stichting Voedselbosbouw, de Vereniging Biologisch Dynamische Landbouw, Vegan boeren. Zij werken nu samen binnen de federatie Agroecologische boeren. Daarnaast zijn er het netwerk BoerenNatuur, het platform natuurlijke veehouderij  en het netwerk VoedselAnders. Zij hebben de ambitie hun krachten te bundelen, ontwikkelingsvragen te bundelen en samen op te trekken in een lerend en vernieuwend netwerk.

We zoeken studenten die interesse hebben om samen met boeren en andere betrokkenen in het netwerk agro-ecologische landbouw te verkennen wat goede en bruikbare methoden zijn om biodiversiteit in de praktijk te monitoren en boeren en burgers daarbij in te schakelen.

Activiteiten

• Wat zijn methoden die worden gebruikt om maatregelen die biodiversiteit bevorderen in kaart te brengen en biodiversiteit te monitoren. Wat zijn goede voorbeelden van monitoring door boeren en burgers die bruikbaar zijn.
• Interviews met boeren: wat voor biodiversiteit vinden zij belangrijk; wat zijn maatregelen die zij nemen om biodiversiteit te versterken en hoe zou volgens hen biodiversiteit op hun bedrijf gemonitord kunnen worden.

Op basis van het literatuuronderzoek en de interviews met boeren ontwikkelen we een praktijkgerichte methodiek om biodiversiteit en voorwaarden voor biodiversiteit in beeld te brengen en te monitoren.  We selecteren boeren die dit gaan toepassen.

Meer informatie:

Jan Hassink

Wageningen Plant Research

Agrosysteemkunde

Jan.hassink@wur.nl

0317480576