Third @voedselanders (Food Otherwise) Conference 2020 – call for participation

The third national Voedsel Anders (Food Otherwise) conference in Wageningen will take place in February 2020. The conference organization team calls all those interested to participate and make the third edition again successful. Some general information below. See Voedsel Anders conference 2020 for more detailed information.

Voedsel Anders is a movement of people in the Netherlands and Belgium working towards just and sustainable food systems. A lot has happened since the first conference and the drafting of our manifesto. Political as well as societal attention for the challenges and opportunities of the agri-food system have grown significantly and the urgency to ignite a transition is bigger than ever.

During the Voedsel Anders Conference 2020, we will identify and reflect on wins, barriers and solutions in our joined quest to an alternative food system. We will touch upon questions such as: What have we already achieved and what were the factors of success? How can we identify and deal with barriers? What possibilities and opportunities lie ahead? Can we strengthen the food movement whilst making it more inclusive and diverse?

If you have further question, want to organize a workshop or sponsor the conference, you can send an email to

De weg naar duurzame pachtafspraken tussen boer en gemeente: uitkomst ACT-opdracht


Door Amarins Bouman, Jurrian Veldhuizen, Henry Abbink, Robin Kampert, Ester Klein Hesselink en Floor Sluijter. Studenten van Wageningen Universiteit die als onderdeel van hun Master opleiding een Academic Consultancy Training (ACT) opdracht hebben uitgevoerd.

De afgelopen twee maanden hebben wij onderzoek gedaan in het kader van het Wetenschapswinkel project ‘Boeren zonder land: hoe is dat mogelijk?’ in opdracht van Vereniging Toekomstboeren. Met 6 studenten van verschillende achtergronden (consumentenwetenschappen, bos-en natuurbeheer, international development & biologische landbouw) zijn wij aan de slag gegaan met het onderzoeken van alternatieve pachtconstructies. Binnen dit onderzoek is er gekozen voor de gemeente als landeigenaar, waarna er 3 verschillende boeren & gemeenten zijn geïnterviewd. Het onderzoek richtte zich op de sterke en zwakke punten van de pacht- en huurovereenkomsten en hoe deze de (on)zekerheid van duurzame boeren beïnvloeden. Dit is visueel weergegeven in bovenstaande figuur.

Boeren worden in de overeenkomsten met de gemeente vaak geconfronteerd met onzekerheden die verband houden met de duur van hun overeenkomsten en de duurzaamheidsaspecten. Er is vaak geen visie en/of beleid vanuit de gemeente op het gebied van het faciliteren van (duurzame) landbouw. Dit leidt tot de onzekerheidsproblematiek zoals korte contracten en beperkte mogelijkheden tot investeringen voor de lange termijn, zoals die in een goede bodem. Echter blijken de gemeenten en duurzame boeren elkaar te vinden in de waarde die de onderlinge afspraken kunnen hebben voor de lokale gemeenschap. Naast de agrarische functie kan een boerderij in de stad ook van grote maatschappelijke waarde zijn.

Op basis van onze bevindingen moedigen we boeren en gemeenten aan om meer te weten te komen over elkaars behoeften en hoe de pachtovereenkomst in ieders voordeel kan werken. Zie de Infosheet hieronder. In ons rapport kunt u hier meer over lezen.

Infosheet: ‘De weg naar een duurzame pachtovereenkomst tussen boer en gemeente’.




Honourable Distinction for RSO PhD candidate Lucie Sovová

On Tuesday the 29th of October, Lucie Sovová, PhD student at the Rural Sociology Group, won an honourable distinction from the Storm-van der Chijs Fund. The objective of this fund is to encourage and support Wageningen University female PhD students to pursue their study and career in science. 

The RSO chair group nominated Lucie, and soon found out that she was awarded the honourable distinction. As head of the jury Prof dr ir Arnold Bregt stated that Lucie bridges urban gardening and alternative food networks. In her work on Central and Eastern Europe, she questions framing informal food economies as remnants of the socialist era. She shows how they are not necessarily “inferior” to, but merely coexisting and interacting with their market-based counterparts. Next to her academic work she is in many ways involved and contributing to NGOs in this field.” 

The honourable distinction comes with 500 euros, which Lucie plans on spending by visiting a conference in Manchester.

Click here and here for more information. IMG-20191029-WA0000 (002)

Food Self Sufficiency in a Community: Dream or Reality? A documentary by MSc-student László Bartha

Food Self Sufficiency in a Community: Dream or Reality? a documentary by László Bartha, MSc-student Organic Agriculture of Wageningen University.

During his internship at the Wageningen student organization Otherwise, László Bartha made a documentary of his MSC thesis research for the ecovillage The Vlierhof. It has been hard work, but it has become a very nice, and respectful documentary of a decision-making process regarding the future development of the ecovillage. “The Vlierhof” approved the creation and online publication of the documentary. Below a brief introduction to the documentary. 

Intentional communities and ecovillages are present in almost every country in the world. People decide to live in these places because they want to explore and experiment with new organizational forms and alternative livelihoods. “The Vlierhof” is one of these communities with the vision “to promote awareness and peace on earth. We want to make a contribution to the social and environmental problems faced by society today, living as self-sufficiently as possible.” According to this vision, they also grow part of their food. But is the amount of food that they produce enough to sustain themselves? In this short documentary, we can learn about the community, its members and find answers to this question. The film has been created from the recorded materials of an action research project. Among the audio-visual research methods interviewing was the main data collection method. The purpose of the research was to explore social dynamics in the community and follow a decision-making process regarding the future of the community garden.

Introducing RSO’s new Assistant Professor!

Well, the last four months has been a whirlwind of moving houses, living out of suitcases, new climates, new friends, stroopwafel, bicycles and mind-blowing public transport (for an Australian, anyway). Having finally set up some photos on my desk, and unpacked all my boxes, I thought it was time to introduce myself to all you past, present and future RSO blog readers out there.

G’day, I’m Mark, RSO’s new assistant professor, and yes that is an Australian accent you hear.

Moving to the Netherlands to join WUR has been a mix of the old and the new for me. It’s been a great thrill to reconnect with friends and colleagues from around the world who have also found their way to Wageningen, including some fellow survivors from my PhD days in the Geography school at the University of Sydney.

A little bit about me then…Coming from an environmental science/development studies background, it was in Sydney that I discovered my love for the discipline of Geography (how does a geographer end up in a sociology group you may ask? More on that later). There, I pursued a PhD thesis project working with small farmers in Maharashtra, India who were being enrolled in potato contract farming schemes by agribusiness firms.

It was through this work that I developed my ongoing interest in what is known as ‘the Agrarian Question’, which connects to old debates about agrarian change and rural development going all the way back to Karl Marx himself, implicating Lenin, Karl Kautsky, and Alexander Chayanov along the way, before being renewed and applied to current agrarian and rural development problems by my contemporary intellectual heroes including Henry Bernstein, Harriet Friedmann, Michael Watts and Jan Douwe van der Ploeg. My time in India also triggered a life-long love affair with the country (not to mention the humble potato…).

That interest has since taking me to Indonesia (working with smallholder coffee farmers engaged in global value chains), Myanmar (working on a large-scale rural poverty, food and nutrition security, and livelihoods project), and back to India (studying the links between land and livelihoods). My own take on rural development in South and Southeast Asia is that we need approaches that bridge the structural insights of agrarian political economy with a ‘people-first’ approach that explicitly acknowledges the agency of rural people.

My ongoing task then has been to break down unhelpful dualisms by attempting to construct a political economy of everyday livelihoods in South and Southeast Asia. If you’re interested, you can find a list of my publications here. I’d love to hear from any students interested in pursuing a thesis on any of these topics!

Back to the new about moving to WUR. Well, while I’ve always looked to Wageningen as a place I’d love to work, I never quite saw myself joining a sociology group! Of course, there is a lot of overlap between geography and sociology, and you can find us geographers infiltrating all sorts of university departments all over the world.

One challenge I’m looking forward to is learning about the different frameworks and conceptual approaches that my colleagues at WUR apply to these common themes of sustainability, justice, equity and transformation in global food systems, while also getting my head around the teaching program! This academic year, you’ll be able to find me teaching into RSO34806 (Transforming Food Systems), RSO21806 (Origin Food), and RSO20806 (Agricultural and Rural Development). I’m excited to meet all the students studying these courses!

Finally, with my lovely partner, Katharine (who is actually a sociologist, and an amazing one at that!), we have a project investigating social, organisational and technological change in the global hops industry. I have to say, this involves the most enjoyable fieldwork I’ve been a part of. If you are interested in craft beer, the sociology of agricultural, and talking with hop farmers we are currently looking for one or two thesis students to work on this topic.

As winter approaches, I am starting to miss the sun and surf of Sydney a little bit. However, the cosy houses, the numerous Wageningen pubs, day trips to Den Haag, my clumsy attempts at learning Dutch, and my wonderful new colleagues more than make up for it. Thanks to everyone for the warm welcome so far, and I’m looking forward to all that is ahead in RSO!

Internship or Thesis Opportunity: Allotment and Community Gardens in Warsaw and Berlin


person wearing black lace up sneakers standing on green grass with fallen leaves

Photo by Artem Beliaikin on

Are you interested in the politics and governance of community and allotment gardening ? How these gardens can become more inclusive? And what lessons gardeners in Berlin and Warsaw can exchange?

The research project “Integration von Kleingärten und Gemeinschaftsgärten in Warschau und Berlin” seeks a German speaking research assistant.

We are looking for a person with:

– German language (spoken and written).

– Research interest in the topic of urban gardening;

– Training and experience with qualitative research methods

– Knowledge about Berlin allotment and community gardens’ and/or administrative situation and structure;

Project duration December 2019 – March 2021
  • November/December 2019 – Kick off. Interviewing gardeners, the city administration, city dwellers and other persons related to the topic – in Berlin (December and January)
  • May 2020 – Focus Groups in Warsaw and Berlin, a visit of Berliners to Warsaw
  • September 2020 – VISIS workshops on challenges and opportunities of this integration.
  • March 2021 – final meeting in Warsaw

The rest of the time is for research, reading, meeting with the project team, writing and meetings in gardens (action research).

The project is a cooperation with Humboldt University and Łódź University in Poland. With funding from the Deutsch Polnische Wissenschaft Stiftung.

Deadline: Please send expressions of interest to  by October 14

RSO supervisor: Oona Morrow

Field Research supervisors: Agnieszka Dragon and Anna Dańkowska

Thesis opportunity: Brewing Social, Economic and Ecological Change in the Global Hops Industry

With the rapid expansion of the craft beer sector globally, the organization of hop production is changing in producing countries. We seek one or two MSc students to conduct a primarily qualitative study on how interrelated social, economic and ecological dynamics shape sustainability outcomes (broadly conceived) in a rapidly expanding and changing industry. Potential topics of focus include the role of plant breeding and new varieties, trade-offs between cooperative vs competitive relationships, and how changing beer markets are influencing how people produce, sell and use hops. Potential frameworks include STS, Assemblage Theory, Global Value Chain Analysis and Political Economy. Students may choose to complete fieldwork and data collection in one of the target countries of New Zealand, UK, Belgium, US, and Germany.

low angle photo of green leaves

Photo by ELEVATE on


  • You have some training in qualitative methods and critical social theory
  • You have a keen interest in the sociology of agriculture, food systems, sustainability, food politics and/or foodscapes
  • You are willing to develop fieldwork-based methodologies
  • You have completed at least two social sciences courses, preferably with RSO
  • You are eligible to do your thesis with RSO

Questions? More information? Email

Thesis of stage project: Versterken Vernieuwende Landbouw Beweging

Er is een forse toename in het aantal netwerken en pioniers op gebied van innovatieve agri-food systemen. Ze ontstaan vanuit de agrarische produktiekant en ook vanuit de consumentenkant en willen een alternatief bieden voor de dominante voedsel- en landbouwpraktijk. Ze richten zich vaak op de lokale context, werken integraal met aandacht voor biodiversiteit, koolstof vastlegging, betrekken van burgers en een gezonde leefomgeving.  Voorbeelden zijn Heerenboeren, Community Supported Agriculture, Food Forests, Agro-ecological agriculture,  bodemboeren en toekomstboeren. Bij veel van dit soort innovatieve agri-food systemen wordt uitgegaan van agro-ecologische principes.

De verschillende initiatieven ontwikkelen zich tot grotere netwerken die de ambitie hebben om te komen tot een gezamenlijke beweging. Wellicht met een gezamenlijk loket en/of steunpunt om zo aanspreekpunt te kunnen zijn voor beleid, onderzoek en andere partijen.

Om een goede strategie en aanpak te ontwikkelen voor het creëren van een sterke beweging met impact is het van belang de verschillende initiatieven en hun onderliggende waarden en principes goed in beeld te brengen.

We zoeken studenten die interesse hebben mee te werken aan deze ontwikkeling van de vernieuwende landbouwbeweging.

Onderwerpen van een thesis of stage project kunnen zijn:

  • In beeld brengen van de initiatieven en netwerken
  • In beeld brengen van de onderliggende visie/principes van de verschillende initiatieven en initiatiefnemers
  • In beeld brengen aan welke maatschappelijke uitdagingen initiatiefnemers een bijdrage willen leveren.
  • Strategie en aanpak ontwikkelen om de impact van deze vernieuwende initiatieven meer bekend te maken en breder ingang te laten vinden en bruggen te slaan met meer reguliere vormen van landbouw produktie.



Meer informatie:


Jan Hassink

Wageningen Plant Research



Thesis of stage: Agro-ecologische en lokale voedsel Beweging inspiratie voor een circulair landbouw- en voedselsysteem


Agro-ecologische en lokale voedselbewegingen in Nederland proberen verloren verbindingen te herstellen, en nieuwe verbindingen te maken, zoals tussen stad en platteland, landbouw en natuur, en producent en burgers om de waardering voor kwaliteit van gezond en lokaal voedsel te verhogen. De bewegingen en initiatieven hebben een aantal uitgangspunten en waarden zoals positieve en integrale bijdrage te leveren aan biodiversiteit, aantrekkelijk landschap, vruchtbare bodems, koolstof vastlegging en korte ketens. Deze bewegingen winnen snel aan populariteit en kunnen een inspiratie zijn voor boeren, bestuurders, ondernemers, beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en wetenschappers die streven naar meer duurzame landbouw- en voedselsystemen. Minder expliciet is in hoeverre zij bijdragen aan circulariteit en welke initiatieven daar het best op scoren.


We zoeken studenten met interesse in de betekenis van agro-ecologische en lokale voedselbewegingen voor de transitie naar een circulaire landbouw


  • Verkennen en beschrijven van beelden over circulaire landbouw en hoe daar op bedrijfsnivo concreet invulling aan kan worden gegeven.
  • Interviewen van succesvolle pioniers (bestaande landbouwbedrijven en burgers die betrokken zijn bij lokale voedselbewegingen) op het gebied van integrale voedselproductie en het creëren van lokale verbindingen tussen producenten en burgers. Ze zijn aangesloten bij netwerken als Herenboeren, CSA boeren, Toekomstboeren, Caring agriculture, voedselfamilies en netwerk Voedsel Anders. Het proces naar duurzaamheid van de pioniers in beeld brengen om een sociaal, ecologisch en economisch duurzaam initiatief te realiseren.

We richten ons op hoe hun bedrijfsvoering eruit ziet, hoe hun businessmodellen eruit zien, de obstakels die zij ervaren, de waarden die zij centraal stellen, de  resultaten zij (willen) bereiken, hoe zij nieuwe verbindingen aanmaken, en hoe zij circulariteit zien en in hoeverre ze daar in hun ogen invulling aan geven. We richten ons ook op burgers die betrokken zijn bij voedsel initiatieven.


Meer informatie:

Jan Hassink

Wageningen Plant Research




Thesis of stage: Biodiversiteit Agro-ecologische landbouw

Achtergrond en aanleiding

De biodiversiteit in de landbouw is de afgelopen decennia sterk afgenomen. De meeste wilde plantensoorten zijn nagenoeg verdwenen en ook met veel vogelsoorten op het boerenland gaat het slecht, mede door de sterke teruggang in insecten, t.g.v. het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de afwezigheid van struiken, bomen, heffen in het agrarisch landschap.  Deze achteruitgang hangt samen met de huidige manier van landbouw bedrijven waarbij de focus ligt op optimale productie. Er is in de reguliere landbouw wel steeds meer aandacht voor minimalisering van de belasting van de omgeving, maar er is onvoldoende aandacht voor het beheer van  biodiversiteit in een agrarisch landschap.

Er is tegelijk een groeiende groep van vernieuwende boeren en boerennetwerken die een alternatief willen voor de reguliere landbouw en voedselproductie. Zij werken ook nu al vanuit agro-ecologische principes aan lokaal georiënteerde, natuurinclusieve landbouw- en voedselsystemen waarbij de ambitie is een positieve en integrale  bijdrage te leveren aan (herstel) van vruchtbare bodems, ruimte te geven aan en gebruik te maken van biodiversiteit, koolstof vastlegging, korte ketens en verbinden van boeren en burgers.

Het betreft vernieuwende (boeren)netwerken als de Herenboeren, netwerk natuur-inclusieve landbouw, CSA boeren, Toekomstboeren, Stichting Voedselbosbouw, de Vereniging Biologisch Dynamische Landbouw, Vegan boeren. Zij werken nu samen binnen de federatie Agroecologische boeren. Daarnaast zijn er het netwerk BoerenNatuur, het platform natuurlijke veehouderij  en het netwerk VoedselAnders. Zij hebben de ambitie hun krachten te bundelen, ontwikkelingsvragen te bundelen en samen op te trekken in een lerend en vernieuwend netwerk.

We zoeken studenten die interesse hebben om samen met boeren en andere betrokkenen in het netwerk agro-ecologische landbouw te verkennen wat goede en bruikbare methoden zijn om biodiversiteit in de praktijk te monitoren en boeren en burgers daarbij in te schakelen.



  • Wat zijn methoden die worden gebruikt om maatregelen die biodiversiteit bevorderen in kaart te brengen en biodiversiteit te monitoren. Wat zijn goede voorbeelden van monitoring door boeren en burgers die bruikbaar zijn.
  • Interviews met boeren: wat voor biodiversiteit vinden zij belangrijk; wat zijn maatregelen die zij nemen om biodiversiteit te versterken en hoe zou volgens hen biodiversiteit op hun bedrijf gemonitord kunnen worden.

Op basis van het literatuuronderzoek en de interviews met boeren ontwikkelen we een praktijkgerichte methodiek om biodiversiteit en voorwaarden voor biodiversiteit in beeld te brengen en te monitoren.  We selecteren boeren die dit gaan toepassen.


Meer informatie:

Jan Hassink

Wageningen Plant Research