Een toekomstbestendig platteland – samenwerkingsverband van 10 plattelandsgemeenten die kampen met krimp en vergrijzing

Posted on by

P-10 is een nieuw samenwerkingsverband van de 10 grootste plattelandsgemeenten die te kampen hebben met vergrijzing en krimp. Ze willen zoveel mogelijk kansen creëren en benutten voor de mensen die nu en in de toekomst wonen in plattelandsgemeenten. De P10-gemeenten beslaan met hun gezamenlijke oppervlakte van 280.000 ha (evenveel als de provincie Zuid-Holland) het grootste aantal vierkante kilometers aan oppervlakte van ons land (zie www.p-10.nl). De P10-gemeenten zijn: Aa en Hunze, Berkelland, Borger-Odoorn, Bronckhorst, Hulst, Ooststellingwerf, Opsterland, Schouwen-Duiveland, Sluis en Westerveld.

Op 7 oktober hebben de P-10 gemeenten een congres gehouden waar een handreiking voor het versterken van de leefbaarheid op het platteland is gepresenteerd, getiteld ‘Zomer in Nederland: open oog voor toekomstbestendig platteland‘  (te downloaden vanaf homepage P-10). Uit de vooraankondiging:

Bij een krapper geworden economie en een krimpende bevolking met daarbinnen een relatief grote groep ouderen, zijn traditionele waarden en beelden niet meer toereikend voor de duurzame leefbaarheid van het platteland. Er zijn nieuwe impulsen nodig om mensen op het platteland een adequate leefomgeving te bieden, met geschikte en rendabele voorzieningen en mogelijkheden tot werk en andere ontplooiing.

De P10, het samenwerkingsverband van de tien grootste plattelandsgemeenten van Nederland, stelt zich samen met het Ministerie van BZK, provincies en gemeenten tot doel de media, bestuurders en ambtelijke en private beleidsmakers te overtuigen van de noodzaak tot een gezamenlijke aanpak. Kennis en reële mogelijkheden, nieuwe technologieën en nieuwe samenwerkingsmogelijkheden moeten de plaats innemen van aannames, emoties en belemmerende tradities. Sinds begin dit jaar werkt de P10 gestructureerd aan de concrete lading van het begrip leefbaarheid op het platteland. Er zijn praktische methodieken en modellen ontwikkeld om tot afspraken en voorzieningen te komen voor een maximale samenlevingsparticipatie van plattelandsbewoners, voor de benutting van het platteland door bewoners van stedelijke gebieden, voor passende mobiliteit, voor winkel- en recreatievoorzieningen, voor een evenwichtige relatie tussen de mens en zijn omgeving, voor de bevordering van bedrijvigheid en werkgelegenheid en voor een duurzaam gebruik van ruimte, energie en materialen.

Boerenwijsheid en waarden van het land

Posted on by

Op vrijdag 15 oktober werd in Berg en Dal het prachtige boek Boerenwijsheid; inspiratiebron voor een duurzame samenleving, gepresenteerd van Anselm Grün, Ton Duffhues en Hein Pieper.

Anselm Grün is een Duitse Benedictijer pater, bekend schrijver van spirituele boeken, referent in spirituele thema’s, geestelijk verzorger en cursusleider voor meditatie en contemplatieve trainingen. Hij is tevens abt en zakelijk directeur van een klooster, waar hij duurzaamheid niet alleen predikt maar ook in praktijk brengt: de kloosterboerderij werd binnen enkele jaren CO2 neutraal.

Tijdens een workshop waaraan ondergetekende mocht meedoen zijn een aantal thema’s geformuleerd die vervolgens aan Grün zijn voorgelegd met het verzoek essay te schrijven. Ton Duffhues en Hein Pieper, beiden werkzaam voor  het project Waarden van het land, hebben het boek gecomplementeerd met essays  over waarden en boerenwijsheid. Het boek beschrijft de thema’s 1) Spiritualiteit en landbouw 2) Persoonlijke ontwikkeling 3) Waarden en normen-ethiek van het boerenwerk 4) Landbouw en samenleving 5) Verantwoord ondernemen en duurzaamheid en 6) Aanzetten voor een hedendaagse spiritualiteit. Grün laat zich niet alleen inspireren door het katholiek-christelijke gedachtengoed maar ook door leermeesters als Lao Tse en Griekse filosofen.

Continue reading →

The role of social capital, leadership and policy arrangements in rural regional development

Posted on by

Social capital and the role of leadership therein can play an important role in rural regional development and can be stimulated by specific policy arrangements. This conclusion was drawn from an analysis of in-depth case studies of 12 European regions. The empirical material was gathered in the context of a large European research project on regional development, ETUDE, carried out by RSO and other research groups in six European countries.

Leadership is the heart of social capital and -like a stone in the water- it creates rings of waves. Social capital is a segment of a wider circle of what is called ‘the rural web’. The rural web captures the interrelations between different domains of rural development: endogeneity, novelty, production, social capital, market governance, new institutional arrangements and sustainability Social capital and nested forms of leadership can play a role as initiator, lubricant and outcome in rural development.

Leadership helps to raise awareness, to mobilize actors, to generate innovations, and to bridge and bond public and private actors. Leaders bridge the distance between their own innovative network and the existing institutions, and constantly switch between networks and related cultures, logics and languages.

Regional competitiveness and quality of life are enhanced in those situations where there is an effective interplay between leadership, social capital and policy arrangements. Policy arrangements can play a constraining role towards social capital but also function as a lubricant. In order to play this last role under the following conditions: a) purposive local government; b) the use of European funds and programmes; c) cooperation, cohesion and coordination at the regional level (public-public as well as public-private). Factors such as ‘localism’ and lack of social capital can seriously undermine regional cooperation. An underlying shared regional storyline can foster regional coherence.

The cases show that the way to achieve sustainable development is highly context-dependant – however, this should not discourage us from developing a more robust theory of social capital and leadership, in its central and dynamic role as a motor for rural regional development. For more information the full paper can be downloaded: http://www.brass.cf.ac.uk/uploads/WP58.pdf, or send a mail to lummina.horlings@wur.nl.

Authority and efficiency – Jan Schakel in Rennes – Part 6

Posted on by

Last weeks, I have seen some wonderful examples of higher education. Like during the ‘Stage du terrain’ in Plouha, where there was a good balance between theory and practice, and between the classroom and the field. The students were very pleased with the high number of professors: 40 students, with over 12 staff members! Also the way how tools and techniques were taught and practiced in the laboratory as well as under the open sky, was of high quality. And of course above all: the integrated and multidisciplinary approach. At least 5 different disciplines (like in hydrology, biology, architecture, economics, sociology) were mixed up in transversal groups to integrate the different types of knowledge.

This week, again the course was very well structured and all kinds of methodologies and techniques were practiced. Really fascinating was the application of the IDEA tool (“Methodes d’Evalation de la Durabilité en Agriculture “). After a long day outside in the fields (together with farmers, researchers, agronomists etc), the next day a workshop took place (for almost 10 hours), where all the information, gathered in the field, was interpreted and assessed  in terms of ‘indicators’. Almost 200 indicators past by. First divided into three categories: ‘échelle de durabilité agro écologique’, then ‘échelle de durabilité économique’ and finally the ’échelle de durabilité socio-territoriale’. But within every category, again indicators were distinguished on a lower level, and again theseat a lower level, etc. So all together there were over 200 indicators. With different researchers within the classroom, the whole group of (30) students, analyzed their findings in the field within this framework; a really intensive but also very efficient way of dealing with data from different sources and different disciplines.

Continue reading →

Fez Noz and Black Cross… – Jan Schakel in Rennes – Part 5

Posted on by

Last week, I was asked to take part of a jury to assess  a thesis (‘memoire’), and it was a great experience. The classroom was filled up with many students (rather unusual), but that was due to the topic:  the performing arts in rural Brittany). The title of Alice Varagnat’s (the student) thesis was: “Le spectacle vivant dans le milieu rural en Ill-et-Vilaine” . Before I go into the ‘rural-urban’ aspect of her topic, it is good to mention that again I was too biased (or unaware) about this event. It was a real ‘defense’, even more then we are used to in Wageningen. There was a solid presentation, and after that, there was a real argument between the candidate and the committee (of 4 staff members, including me). Both took at least one hour. After that, the committee (likewise a real  PhD-thesis defense) went into ‘retraite’, and evaluated the thesis, presentation and defense. I was really pleased with the quantity and quality of the data, of her resources, findings, presentations, etc., but I had some serious comments on the structure of her report: there was no hypothesis, no methodology, no theoretical framework, no reflection, etc. But my comments didn’t make sense, because I was not participating a Master-thesis defense, but the ‘Memoires de fin d’études’, which  has more the character of an internship then from a scientific research project.  Again I had to find out that the degree of d’Ingénieur  is very different from a Masters degree. Alice’s thesis was not a scientific prove of competences, but a practical one: the report covers the ‘stage’, and shows that you’re able to organize your activities in a professional way. When I realized, that this was the context of her research (and findings), I was even more enthusiastic about it. So I proposed a high mark… just like the rest of the committee did. Finally her mark was a 17,5 (so almost belong to the best 5%), so really good!

The topic attracted many students. Rennes is a city with a lot of concerts and other cultural events. But also the rural area is famous because of an old British or even Celtic tradition: folk music, in bars and village halls, sometimes whole weekends or late in the evening. Festivals during the night, ‘feast at night’, so in Breton language called: ‘Fez Noz’ are very popular!  Alice’s study was on much more then jus this phenomenon of Fez Noz (she looked at cabaret, theater, dancing etc; see her report if you are interested), and the results of her empirical study were rather impressing: there is a vivid world of ‘spectacle vivant’ in the’ very’ rural Brittany (in areas far from the city). When I tried to compare these findings with my experiences in Holland, I couldn’t think about more or other things like the “Zwarte cross”(a multi performance and cultural motorcycle event), the “boeren bruiloften” (Farmers weddings) or “zuipketen” (no translation…). When I talked about this with the other members of the jury, they said they had the same idea before this project started. Part of the rural identity was the tradition of the ‘spectacle vivant’, and everybody thought it had disappeared, so the main goal of this project was to find out ‘why so’ and ‘what to do’ to restore this tradition (by means of infrastructural or economical or institutional arrangements), etc. But –to everybody’s surprise-, it turned out that there still is a rural identity in Brittany in terms of these cultural traditions. Maybe a topic for a thesis at the RSO-group in Wageningen?

Continue reading →