Aankondiging Onderwijsdag Multifunctionele Landbouw

Op donderdag 19 mei a.s. organiseren de Groene Kennis Coöperatie, de Taskforce Multifunctionele Landbouw en KPC Groep de ‘Onderwijsdag Multifunctionele Landbouw’. De dag richt zich op docenten in het (groen)onderwijs die meer willen weten van multifunctionele landbouw, het ondernemen op deze bedrijven en de manier waarop het onderwijs hierop kan inspringen.

Workshop

Naast een bijdrage in de vorm van een inleidende presentatie organiseren wij, n.a.v. van onze recente onderzoekswerkzaamheden, een interessante workshop op deze dag. In de workshop staat de verankering van multifunctionele landbouw in het onderwijs centraal: hoe kunnen we aandacht besteden aan deze vorm van ondernemen en om welke (nieuwe) vormen van leren vraagt het?

Onderwijsdag Multifunctionele Landbouw

Doelgroep: docenten, stagebegeleiders

Datum: 19 mei a.s. van 09.30 – 16.15 uur

Locatie: Fruittuin Verbeek, Oldebroek

Deelname is gratis. Meer informatie over de dag, het programma en aanmelding is te vinden op de volgende website.

Altijd al eens willen modderworstelen, of toch liever een boeren barbecue?

De Taskforce Multifunctionele Landbouw heeft een studieprijs uitgeschreven voor leerlingen en studenten van het MBO, HBO en Universiteit:

Gaat jouw studieonderwerp over Multifunctionele landbouw? Doe mee met de Studieprijs Multifunctionele Landbouw en win, met vrienden en vriendinnen, een geheel verzorgde VIP-dag bij De Boerinn. Je mag zelf een dag samenstellen, met bijvoorbeeld polderchallenge, klompengolf of kaasmaken en barbecue.

Je moet het studieproject hebben afgerond tussen 1 januari 2010 en 15 april 2011, of ervoor kiezen volgend jaar mee te doen. Kies dan een opdracht-, project-, stage- of scriptie-onderwerp uit de multifunctionele landbouw. Wil je meer weten over de spelregels of je aanmelden? Kijk op http://www.multifunctionelelandbouw.nl/studieprijs

Wat is multifunctionele landbouw? Dit omvat agarische bedrijven die naast hun veehouderij-, akkerbouw- of tuinbouwbedrijf andere activiteiten uitoefenen, gekoppeld aan het primaire landbouwbedrijf. Deze activiteiten zijn zorglandbouw, recreatie, agrarische kinderopvang, boerderijeducatie, agrarisch natuur- en landschapsbeheer en/of de productie en verkoop van streekproducten. Een onderwerp zou dus kunnen zijn: het maken van een ontwerp voor een minicamping of de gevolgen van de bezuinigingen in het zorgstelsel voor zorgboerderijen. Maar (juist) ook andere ideeën zijn welkom!

Multifunctionele landbouw is een sector met toekomst

Ondernemen in de multifunctionele landbouw is niet voor stoppers, maar biedt juist toekomstperspectief. Het vervlechten van nieuwe activiteiten (zoals zorg, recreatie, educatie, huisverkoop etc.) met de agrarische productie zorgt voor een aanzienlijke bijdrage aan het gezinsinkomen en verdere ontwikkeling van de agrarische activiteiten. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Dynamiek en Robuustheid van Multifunctionele Landbouw’ dat in opdracht van het ministerie van EL&I werd uitgevoerd door de leerstoelgroep Rurale Sociologie van Wageningen University. Het onderzoek is gebaseerd op diepte-interviews met 120 multifunctionele landbouwondernemers. De ondernemers komen uit het Brabantse Groene Woud, Flevoland, Laag-Holland (Noord-Holland), het Zeeuwse Walcheren/Zuid-Beveland, De Drentse Wolden en de Noordelijke Friese Wouden.

Robuustheid

Uit de interviews blijkt ten eerste dat bij de komst van nieuwe activiteiten vooral positieve drijfveren een rol spelen, meer dan een te laag inkomen. Betrokken boeren en boerinnen hebben vaak behoefte aan meer contact met burgers, consumenten en de maatschappij. Ten tweede blijkt dat op de onderzochte bedrijven gemiddeld bijna drie verschillende activiteiten voorkomen, in verschillende combinaties.

De verschillende combinaties van multifunctionele activiteiten op de onderzochte bedrijven zorgen voor een gemiddelde omzet van 195.000 euro (aanvullend op de agrarische omzet). De activiteiten leveren – met gemiddeld 40 procent – een aanzienlijke bijdrage aan het totale gezinsinkomen. Sinds de start van de nieuwe activiteiten is er bovendien op het overgrote deel van de bedrijven sprake van een positieve wisselwerking met verdere agrarische ontwikkeling. Agrarische omzet, grondgebruik en arbeidsinzet blijft behouden of groeit.

De robuustheid van multifunctionele bedrijvigheid blijkt verder ook uit de positieve beoordeling van het totale bedrijfsinkomen door boeren, groeiende omzetten en inkomensbetekenis en de geleidelijke uitbreiding van het aantal nieuwe bedrijfsactiviteiten in de tijd. Ook de totale arbeidsinzet op betrokken bedrijven neemt geleidelijk aan toe. “Multifunctionele landbouw is dus niet alleen van betekenis voor betrokken bedrijven, maar zeker ook voor de plattelandseconomie als geheel”, aldus projectleider Han Wiskerke.

Verschillen

Het onderzoek laat zien dat er grote verschillen bestaan in dynamiek en robuustheid van onderzochte bedrijven. Dit wordt enerzijds verklaard door regionale verschillen, zoals de aanwezigheid van sterke samenwerkingsverbanden als belangrijke succesfactor. Daarnaast maken ook meer bedrijfsgebonden factoren verschil. Te denken valt aan verschillen in bedrijfsstrategie zoals de mate van investeren, het wel of niet werken met personeel en in hoeverre er wisselwerking plaatsvindt tussen de verschillende bedrijfsactiviteiten.

Taskforce

De Taskforce Multifunctionele Landbouw zet zich namens het ministerie van EL&I in voor de verdere ontwikkeling van zorglandbouw, streekproducten, recreatie, agrarische kinderopvang en educatie en natuurbeheer. Kenniscoördinator Arjan Monteny: ,,Het onderzoek toont aan dat multifunctionele landbouw een stevig fundament heeft: ondernemers durven erin te investeren en behalen rendement uit de nieuwe bedrijfsactiviteiten. Het is mooi dat dit vaak gepaard gaat met verdere ontwikkeling van de agrarische activiteiten. Multifunctionele landbouw is daarmee onlosmakelijk verbonden met de agrarische productie. Het is duidelijk geen exit-strategie.”

Rapport

Het onderzoeksrapport is te downloaden via de website van het onderzoeksproject.

Bron: deze blog is een overname van een gezamenlijk persbericht van de leerstoelgroep Rurale Sociologie en de Taskforce Multifunctionele Landbouw

Urban farm providing care for the homeless in Rotterdam

Last week I visited a vegetable and flower garden right in de centre of Rotterdam, on a triangular piece of land squeezed in between the former Shell Head Quarters, the railway going into the tunnel heading South, and the Pompenburg road, flying over the mouth of the railway tunnel towards Hofplein. This garden suddenly appeared on the scene last summer, it is visible from the Pompenburg road and many people passing by wondered what was going on down there.


We had no clue who was running the place, except that Transition Town Rotterdam is apparently involved in its design and operation, and that there is a link with the Nico Adriaans Foundation. But last week I set out to visit this remarkable garden.

It was a freezing cold winter day with snow, but I was assured that there was still some kale and Jerusalem artichoke in the garden. Soon when I got inside the provisional barracks located next to the garden I felt welcome. There was a relaxed atmosphere among the people that were staying there, most of them homeless, some of them with drug problems, I was explained by Jan Blankers, the garden coordinator. Jan works for the Nico Adriaans Foundation, an organisation in Rotterdam providing care and coaching for the homeless. The Foundation is an initiative of the Paulus Church, a church community in down town Rotterdam very dedicated to provide support to homeless people. When the original Paulus Church was removed (in order to make space for new residential development), it was decided to separate the church from the day care of homeless people both organisationally (the Nico Adriaans Foundation was established) as well as geographically (the Paulus church is located at the Mauritskade, the barracks and garden are close to the Hofplein).

Continue reading

Time Magazine about multifunctional agriculture, some thoughts about the farmers’ identity

While waiting for my train at Utrecht Central station – I tend to kill my time looking around in the book/magazine shop – the cover of the latest Time Magazine struck my eye, heading: “France’s Rural Revolution, traditional French farmers are dying. Can farmers make money from town dwellers’ love of the land?”. Interested about the heading – and teased by the astonishing landscape on the cover – I bought a copy for the second part of my trip to Rotterdam.

Bruce Crumley (the author) poses the question what eventually will save rural France. French farmers are hit by a shrinking agricultural sector, falling food prices (globalization) and tightening E.U. support (so called CAP reforms (Common Agricultural Policy) in 2013). These developments are not exclusive to France, farmers in many other E.U. member states are facing these problems. However, future CAP reforms are considered to be critical especially to French farmers, since the French receive nearly 20% of the total CAP funding.

By illustrating the developments on three French farms the author focuses on one of the ways to get out of this tightening trap by diversifying the farm business with new (‘non-farming’) activities. A strategy also known as multifunctional agriculture. The farmers mentioned in the article developed new activities in rural tourism and the production and selling of regional products like beer and ham. Interestingly, the article has many parallels with the conversations I had myself (in relation to our research project on (Dutch) multifunctional agriculture). Apparently, many farmers (eventually) don’t regret their step on the multifunctional pathway. On the contrary, many farmers say to enjoy the new farm dynamics, contacts with new people and some even claim to have reinvented entrepreneurship. However, we needn’t to underestimate the step of ‘just’ diversifying your farm to survive. In the article colleague rural sociologist François Purseigle argues many farmers simply refuse to find new sources of income as they see diversification as a betrayal of the agricultural profession they took on. As a parallel, I experienced many interviewed Dutch farmers – who have made the step or are still hesitating in some way – have or are still struggling with their identity of being a ‘real farmer’: “It’s not just running a business” – one farmers stressed – “it’s a way of life!”. I think the notion of multifunctional agriculture has matured but still often perceived as something for losers or nothing ‘real farmers’ should deal with. Often the environments of hesitating farmers aren’t ready for this new way of farming, yet.  

The article can be found on the Time website. The page also offers a great picture gallery about the topic.