Noorderlicht – nieuwe biologische kaasmakerij grensverleggend

Noorderlicht – zo heet de nieuwe biologische kaasmakerij van Kees en Maria van Gaalen in Noordeloos. De naam is zaterdag 16 mei onthuld door een trotse burgemeester van Giessenlanden tijdens een druk bezochte open dag.

Noorderlicht - nieuwe biologische kaasmakerij van Kees en Maria van Gaalen in Noordeloos

Noorderlicht - nieuwe biologische kaasmakerij van Kees en Maria van Gaalen in Noordeloos

Met hun nieuwe boerderij verleggen Kees en Maria de grenzen van wat in Nederland voor mogelijk wordt gehouden in het boerenkaasmaken. Bewonderingswaardig. Het nieuwe bedrijf is gebouwd volgens organische principes (daarvan getuigd o.a. de bouw van het huis), maar vooral ook vanuit eigen overtuiging over wat duurzame landbouw moet inhouden. En daar dan consequent voor durven kiezen.

Zoals het houden van Blaarkoppen. Een ras dat van oudsher voorkomt in de Rijnstreek (zie Blaarkoppen in het Groene Hart), maar dat niet mee kon komen in eisen van de moderne melkveehouderij. Maar Kees zijn voorliefde voor Blaarkoppen is niet louter nostalgisch. Blaarkoppen leveren, zo is bewezen, een betere kwaliteit kaasmelk dan op liters gerichte rassen. En Blaarkoppen gaan langer mee. Kees en Maria maken Wilde Weide Kaas, dat in 2005 werd bekroond als Streekproduct van het Jaar. Een bekroning op hun inzet om het boerenkaasmaken voor Nederland te behouden en op hoger peil te tillen.

Het ontbreekt Kees niet aan visie en lef om tegen gangbare opvattingen in te gaan. Zo heb ik hem eind jaren ’80 ook leren kennen. Samen met andere gedreven boerenkaasmakers wilde Kees het boerenkaasmaken nieuw elan geven. Door boerenkaas uit de veenweiden neer te zetten als een kwalitatief hoogwaardig, ambachtelijk product. Een product dat een eerlijk prijs verdiende en door een duurzame manier van produceren kon bijdragen aan het behoud van het karateristieke veenweidelandschap. De idee voor een veenweidekaas was geboren. Onder die werktitel werd het product in 1994 ook gelanceerd. Het trotseerde de gevestigde belangen op de boerenkaasmarkt, maar kon die ondanks alle potenties niet echt open breken. Veenweidekaas kreeg ook een ecologisch zusje: Wilde Weide Kaas.

Opslag Wilde Weide KaasKees en Maria maken nu zeker al een decennium lang Wilde Weide kaas, een Erkend Streekproduct, en zetten dat dus voort op hun nieuwe bedrijf. Het was op het oude bedrijf in Alphen aan de Rijn waar Kees, Bart Soldaat en ik begin jaren negentig samen het concept van streekeigen producten hebben uitgedacht. Dit heeft brede navolging gekregen, uitmondend in o.a. Groene Hart producten en Groene Hart Landwinkels. Streekproducten behoren nu tot een van de belangrijke pijlers van verbrede of multifunctionele landbouw. Op de oude lokatie in Alphen aan de Rijn, de prachtig gerestaureerde boerderij Landlust, hadden Kees en Maria ook als een van de eersten een Landwinkel. Ook dat is inmiddels uitgegroeid tot een landelijke keten.

Kortom: Kees en Maria lopen al jaren voorop, het zijn vernieuwers pur sang, die vast houden aan hun eigen principes en soms dwars tegen heersende opvattingen over wat kan en nodig is durven in te gaan. Ook hun nieuwe boerderij getuigd daar weer van. Proficiat! Ik hoop dat ze voor hun moed worden beloond.

Terugblik Dag van de Zorglandbouw

Dinsdag 21 april bezocht ik, in het kader van ons onlangs opgestarte onderzoek ‘dynamiek en robuustheid multifunctionele landbouw’, de Dag van de Zorglandbouw. Onderweg naar Apeldoorn kwam er via Radio 1 al een opwarmertje langs. Een Brabantse zorgboerin sprak in het interview haar zorgen uit over de gevolgen van de wijzigingen in de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten). Ook één van de Tweede Kamerleden gaf een voorproefje op de dag. Ik zat er al helemaal in en dat terwijl het programma nog moest gaan beginnen! Continue reading

Steeds meer zorgboeren

Steeds meer zorgboeren – aldus berichte RTL Nieuws naar aanleiding van de Dag van de Zorglandbouw op 21 april 2009. De dag was door de Taskforce Multifuntionele Landbouw opgezet. Op de blog van Guus.net worden een aantal deelnemers gevolgd door Dorine Ruter, waaronder Pieter Seuneke van onze leerstoelgroep Rurale Sociologie. Pieter werkt op het project ‘Dynamiek en Robuustheid van Multifunctionele Landbouw‘, waarover al eerder is bericht in een blog.

Excursions Understanding Rural Development

As a part off the course Understanding Rural Development (RSO 31806) we went on a field trip to de Eemlandhoeve in Bunschoten and explored the inner-city of Utrecht. By this excursion we visited a number of interesting expressions of urban-rural relationships, from a rural and an urban perspective.

De Eemlandhoeve

De Eemlandhoeve, owned by farmer, rural entrepreneur and philosopher Jan Huijgen, can be considered as an extreme example of a multifunctional farm enterprise. The group of Blonde d’Aquitaine’s form the centre of a rural enterprise which includes a large number of activities like a farm shop, care facilities, meeting and office facilities, an education garden and even a farmer’s cinema under construction.Blonde d'Aquitaines at the Eemlandhoeve

Next of being a multifunctional entrepreneur Jan Huijgen is a well known personality in Dutch rural development, active on a local, national, international (and maybe in the near future on a global) level. The farm residents a rural innovation centre and last October de Eemlandhoeve hosted the EEconference or Europese Eemlandconference, veelzijdig platteland.

On the excursion owner Jan Huijgen told us about his inspiration, motives and future plans with his farm. After his presentation we had an interesting discussion and were showed around the place.

Local food in the city of Utrecht

The second trip brought us to a rather different surrounding; the historical inner-city of Utrecht. On de Eemlandhoeve our focus was on the rural side of urban-rural relationships, in Utrecht we looked upon it from an urban perspective.

Cheese stall at the Vredenburg MarketTogether with our guide Frank Verhoeven (see his website)  we first went to the Wednesday Vredenburg Market. On this market we visited a cheese seller linked to the organization called Dutch Cheese Centre (website under construction). The stallholder told us about some typical Dutch cheeses and the trade in locally produced ones. After some tasting we set out for the traditional bakery Bakkerij Blom were owner Theo Blom showed us around and told about his bakery, traditional products and production.  

Our last stop was a visit to the five star hotel and restaurant Karel V for a number of short presentations. In the hotel our guide Frank Verhoeven started by telling us about his ‘Boerenbox’ initiative and his vision on a more locally based production and consumption. Secondly, one of the Karel V chefs explained us about the way they work with seasonal products originating solely from regional grounds and local suppliers. Lastly, Arie Bosma, one of the initiators of the campaign ‘Lekker Utregs’, told us about the initiative to reconnect the city of Utrecht with its surrounding countryside by establishing a so called Green Participation Society.

By the fieldtrips we got acquainted with several interesting expressions of urban-rural relationships, from a rural and an urban perspective. It was a nice and inspiring way of linking theory from class to reality by ‘tasting’ real life examples in ‘the field’.

Vrienden van het Platteland – stage

Appelplukdag 2008

Appelplukdag 2008

Door Simone Plantinga – MSc-student 

Van mei tot september 2008 heb ik stage gelopen bij Stichting Vrienden van het Platteland (VvhP) in Wageningen. VvhP is een organisatie die probeert de kloof stad – platteland te dichten door middel van verschillende activiteiten. Onder de noemer ‘Ontdek je band met het Platteland worden er het hele jaar verschillende evenementen (open boerderijdagen en fietstochten) georganiseerd, met als hoogtepunten in september de Appelplukdag en de Dag van het Platteland. De Plattelandsgids is een onderdeel van de website waar  plattelandsondernemers hun verbrede activiteiten kunnen promoten.

Continue reading